KÖŞE YAZILARI

Ülkemizde İkamet Eden Yabancılarda Gss Uygulaması

Köşe Yazıları

ALİ HAN KIRLI

DİKKAT İZAHA DAVET EDİLEBİLİRSİNİZ!

BARIŞ ERDOĞAN

DEĞERLİ MESLEKTAŞLARIM SEVGİLİ BODRUM’ LULAR

OSMAN CAVİT İYİGÜN

YAŞAMAK GÜZEL ŞEY BE KARDEŞİM VE SEVGİ TOHUMU

Basında Bugün Vergi Boyutu

İş İlanları

 

 

(State Health Care Regulation for foreigners in Turkey)
 
 
 
1 Ocak 2012 tarihi itibariyle, bazı istisnalar hariç, ülkemizde yaşayan yabancılar dahil neredeyse herkes için zorunlu genel sağlık sigortası uygulaması başlıyor. Ülkemizde çalışan(4/a, 4/b, 4/c) veya isteğe bağlı sigorta primi ödeyenler sosyal sigortalılıklarının yanı sıra zaten genel sağlık sigortalısı da sayılıyorlar ve primleri de kendileri/işverenleri tarafından ödeniyor.
 
Bir de, ülkemizde ikamet etmekle birlikte herhangi bir çalışması olmayan ve kendi ülkesinde de sigortası bulunmayan yabancı uyruklular var. Bugüne kadar ihtiyari olan genel sağlık sigortalılığı bunlar için de 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren zorunlu hale gelmiş bulunmaktadır.5510 Sayılı Yasanın 60.maddesinin (d) bendi yabancı uyruklu vatandaşlarımızın hangi şartlarda Genel Sağlık Sigortalısı olacağını tek, tek belirtmiştir.
 
Yabancı uyrukluların GSS karşısındaki durumunu birkaç başlık altında incelemenin daha faydalı olacağı kanaatindeyiz.  
 
  • Bir işverene tabi hizmet akdiyle çalışan yabancıların durumu
Yabancıların ülkemizde sigortalı olarak çalışmaları durumunda ayrıca bir işleme gerek kalmamaktadır. Yabancı, çalışma izni almak şartıyla SGK’ ya tabi işçi olarak ülkemizde çalışıyor olabilir. Bu durumda Türk vatandaşları ile aynı koşullara tabi olacaktır. Sigortalı olduğu için ayrıca GSS bildirimi yapması veya gelir testi için başvuru yapması vs. söz konusu değildir. Geriye doğru bir yıl içinde en az 30 sigorta günlerinin bulunması halinde, yabancı sigortalının kendisi ve varsa bakmakla yükümlü olduğu eş ve çocukları da SGK tarafından karşılanan sağlık yardımlarını alabileceklerdir.
 
  • Şirket ortağı sıfatıyla bağımsız çalışan yabancıların durumu
Ülkemizde bağımsız çalışması bulunan, ancak bu çalışmasından önce vatandaşı bulunduğu ülkede sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödeyen ve prim ödemeye devam eden, bu kuruluşlardan emekli olanlar, çalışma izin belgesi ile birlikte vatandaşı olduğu ülkede sosyal güvenlik kurumlarına prim ödediklerini ve ödemelerinin devam ettiğini veya emekli aylığı aldıklarını gösterir (yeminli tercüme bürolarınca veya mahalli konsolosluklar aracılığıyla tercüme edilmiş) hizmet cetvelini veya aylık aldığını gösterir belgeyi il müdürlüklerimize ibraz etmeleri halinde, 1479 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi kapsamında zorunlu sigortalı (Bağ-Kur) olamayacaklardır.
 
Fakat vatandaşı olduğu ülkede sosyal güvenlik kurumuna tabi bir çalışması bulunmayan bu kuruluşlardan emekli olmayan veya ülkesinde sosyal güvenlik kuruluşu bulunmayanlardan Türkiye’de bağımsız çalışması bulunanlar ise 1479 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi kapsamında Bağ-Kur sigortalısı sayılacaklardır.
 
 
 
 
  • İsteğe bağlı prim ödeyen yabancılar
Yabancılar da ülkemizde yerleşik olmak koşuluyla isteğe bağlı sigorta primi ödeyebilmektedirler. Bu durumda olanlar için, isteğe bağlı sigortanın için de GSS primi de ödediklerinden ayrıca bir işlem yapmaları gerekmeyecektir. Dahası, bu kapsamda prim ödeyenler, sağlık yardımlarının yanı sıra, emeklilik için de prim ödedikleri için ileri de emekli de olabileceklerdir. İsteğe bağlı sigorta primi ödeyen yabancının eşi ve çocukları da sağlık yardımı alabilecektir.
 
  • Türkiye’de ikamet etmek suretiyle yerleşik olan ve çalışmayan yabancıların durumu
Genellikle, konut vb. gibi gayrimenkuller edinmek suretiyle ülkemizde yaşamaya başlayan yabancı uyruklulardan;
 
  • Ülkemizde, ara vermeden en az 1 yıl ikamet etmiş olanlar,
  • Başka bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalılığı bulunmayanlar,
En geç 31.Ocak 2012 Tarihine kadar kendilerine en yakın Sosyal Güvenlik il müdürlüğü veya merkezine başvurmak suretiyle Genel Sağlık Sigortası giriş bildirgesi vermek zorundadırlar.
 
Yabancıların ödeyecekleri GSS primi
 
Yabancılar için gelir testi yapılmayacaktır. Ülkemizde bir yıldan fazla yerleşik yabancıların ödeyeceği prim ise asgari ücretin iki katı üzerinden hesaplanacaktır. Örneğin, 2012 yılının ilk altı aylık döneminde bu kapsamdaki yabancılar her ay için, 1.773 TL * %12= 212,76 TL GSS primi ödeyeceklerdir.
 
GSS tescili için başvuru şekli ve şartları
 
GSS’ ye tabi yabancıların, sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarına başvurmaları söz konusu değildir. Yani bunlar için gelir testi işlemleri yapılmamaktadır.
Ülkemizde bir yıldan fazla ikamet etmiş yabancılar, 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren bir ay içinde, SGK’ ya genel sağlık sigortası giriş bildirgesi ile başvurmak zorundadırlar. Bu süre de başvurmasalar bile SGK bunları da resen tescil edecektir. Ancak bu sefer, bildirgeyi süresinde vermediler diye bir asgari ücret tutarında para cezası kesilecektir.
Belirtelim ki, giriş bildirgesini verme zorunluluğu tüm yabancılar için 2012/Ocak sonu değildir. Ülkemizde kesintisiz yerleşim süresinin bir yılı geçtiği tarihten itibaren bir ay içinde genel sağlık sigortası giriş bildirgesinin verilmesi gerekmektedir.
 
Ülkemizde yerleşik yabancılar bu şekilde GSS primi ödemekle, diğer kapsamdakiler gibi sağlık hizmetlerini SGK üzerinden alabileceklerdir. Ancak, hem kendileri hem de bakmakla yükümlü oldukları eş ve çocuklarının, genel sağlık sigortası kapsamına girmeden önce kronik hastalıkları mevcut ise, bu kişilerin kronik hastalıklarına ilişkin sağlık giderleri SGK tarafından karşılanmayacaktır.
 
Yararlanılan Kaynaklar
 
  • 5510 Sayılı Kanunun ilgili hükümleri
  • 04.10.2000 Tarih ve 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararname
  • 4956 Sayılı Kanunun ilgili hükümleri
  • 19.04.2005 Tarih ve 2005/2 numaralı Bağ-Kur Genelgesi
 
 
M. Gazi AĞKURT
 
SMMM
 
Bodrum SMMM Odası
 
Sicil No:89