KÖŞE YAZILARI

KOOPERATİFLERİN ÜYE AİDATLARINDA YENİ KDV UYGULAMASI

Köşe Yazıları

ALİ HAN KIRLI

DİKKAT İZAHA DAVET EDİLEBİLİRSİNİZ!

BARIŞ ERDOĞAN

DEĞERLİ MESLEKTAŞLARIM SEVGİLİ BODRUM’ LULAR

OSMAN CAVİT İYİGÜN

YAŞAMAK GÜZEL ŞEY BE KARDEŞİM VE SEVGİ TOHUMU

Basında Bugün Vergi Boyutu

İş İlanları

 

KOOPERATİFLERİN ÜYE AİDATLARINDA YENİ KDV UYGULAMASI

 

                                                                                                                            SMMM   Mehmet ÜLKÜM

 

      Sizi bilmem ama ben, kurumlar vergisine tabi kooperatiflerin üyelerinden periyodik olarak tahsil ettikleri aidat ve bağışların Katma Değer Vergisine tabi olduğunu düşünen ve değerlendirenlerdenim.

 

      Fakat bunun yani kooperatiflerin ortaklarından aidat ve bağış adı altında aldıkları paraların Katma Değer Vergisine tabi tutulmasının haksızlık olduğunu da düşündüğümü de ayrıca belirtmeliyim.

 

      Bu konuyu her yönüyle ve yasal gerekçeleri ile yazmaya karar vermiştim.

 

      Ancak, 05.12.2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7061 sayılı "Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair" yasayı inceleyince kalem elimde kaldı. Vazgeçtim. Bu kez bu yazının kaleme alınması gereği ortaya çıktı.

 

      Söz konusu bu kanun, 88. maddesi ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi  Kanununun 4. maddesinin (k) bendinin parantez içi hükmünü yürürlükten kaldırmış ve aynı bendin sonuna yeniden yazılmış yeni bir hüküm getirmiştir.

 

      Bilindiği gibi 5520 sayılı kanunun 4. maddesinin bu bendi kooperatiflerin kurumlar vergisinden muafiyet şartlarını düzenlemektedir. Muafiyet için temel en önemli kriter ise, ortaklar dışındaki kişi ve kurumlarla iş yapılmamasıdır. Yani,"ortak dışı" işlem yapılmamasıdır.

 

      Yeni düzenleme ile kanun, ortak dışı işlemlere yeni bir tanım getirmiştir.

 

      Tanım şöyle; "Kooperatiflerin ortakları dışındaki kişilerle yaptıkları işlemler ile kooperatif ana sözleşmesinde yer almayan konularda ortakları ile yaptıkları işlemler "ortak dışı" işlemlerdir.

 

      Bu tanımdan sonra; "....Kooperatiflerin ortak dışı işlemleri nedeniyle kooperatif tüzel kişiliğine bağlı ayrı bir iktisadi işletme oluşmuş kabul edilir..."

 

      İyi olmuş kanun kooperatifleri iktisadi işletme kurma zahmetinden kurtarmış.

 

      Aynen, Vakıflar ve Cemaatlerde olduğu gibi, bilindiği gibi bu gibi kuruluşların bizatihi kendileri değil iktisadi işletmeleri vergiye tabidir.

 

      Bu şu anlama geliyor; kooperatif kurumlar vergisine tabi olunması gereken ortak dışı bir işlem yaparsa ben onu kooperatife bağlı bir iktisadi işleme tarafından yapıldığını kabul ederek o iktisadi işletmeyi kurumlar vergisine tabi tutarım kooperatif tüzel kişisini bu konuda devre dışı bırakırım.

 

      Katma Değer vergisi Kanunun 1. maddesine göre Türkiye'de Ticari,sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler Katma Değer Vergisine tabidir.

 

      Bu durumda Kooperatifin bizzat kendisi böyle bir faaliyette bulunmadığına göre, yani ticari, sınai,  zirai ve mesleki faaliyetinden ötürü  vergiye tabi olmadığına göre üyelerinden topladığı aidat ve bağışlarda Katma Değer Vergisine tabi olmayacaktır.

 

      Nasıl kulak oldukça tersinden ve uzatılarak  gösterilmiş değil mi ?

 

      Şimdi ne olacak ;

 

      Kanun 01.01.2018 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.

 

      Öteden beri "ortak dışı" faaliyeti nedeniyle ya da 5520 sayılı kanunundaki diğer nedenlerle vergiye tabi olan ve bu durumu devam edenler, vergi dairesine müracaat ile iktisadi işletme kuruluşundan ötürü yeni kayıt açtırmaları gerekmektedir.

 

      Yeni oluşan İktisadi işletme için 213 Sayılı VUK uyarınca defter onaylatma, tutma, belge bastırma gibi yükümlülüklerin olduğu malumdur.

 

      Öte yandan, kooperatif tüzel kişiliği şayet ortaklarından tahsil edilen aidatlardan KDV ödemekte ise 01.01.2018 tarihinden itibaren bu uygulamadan vazgeçip durumu vergi dairesine bildirmelidir ve bu nedenle Ocak/2018 ayına ait KDV beyannamesi vermemelidir. Çalıştırdığı personel ve işçiler için vergi dairesine ve SGK. olan yükümlülüklerini devam ettireceklerdir.