KÖŞE YAZILARI

DİKKAT İZAHA DAVET EDİLEBİLİRSİNİZ!

Köşe Yazıları

ALİ HAN KIRLI

DİKKAT İZAHA DAVET EDİLEBİLİRSİNİZ!

BARIŞ ERDOĞAN

DEĞERLİ MESLEKTAŞLARIM SEVGİLİ BODRUM’ LULAR

OSMAN CAVİT İYİGÜN

YAŞAMAK GÜZEL ŞEY BE KARDEŞİM VE SEVGİ TOHUMU

Basında Bugün Vergi Boyutu

 

DİKKAT İZAHA DAVET EDİLEBİLİRSİNİZ !

 

 

                                                                                     Ali Han KIRLI

                                                                                         SMMM

 

Vergi yasaları günün gerektirdiği koşullardan, ülkenin ekonomik gelişiminden ve dünyadaki diğer ekonomik ve siyasal hareketlerden etkilenerek sürekli değişkenlik göstermektedir. Bu değişikliklerde kimi zaman ülke ekonomisine katkı sağlamak, vergide sosyal adaleti sağlamak, kimi zaman da vergi uygulamalarını kolaylaştırarak vergi mükelleflerinin İdare ile olan ilişkilerini pozitif yönde etkilemek amaçlanmaktadır.

 

Vergi hukukumuza 01.09.2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Vergi, Usul Kanunu’nun 370. Maddesi ile 482 seri nolu Vergi Usul Genel Tebliği ile “ izaha davet” adlı yeni bir müessese ihdas edilmiştir. Peki bu müessese nedir, nasıl uygulanacaktır,  ve ne gibi sonuçlar doğuracaktır?

 

İzaha davet nedir?

 

Mükellefler vergi incelemesine başlanılmadan evvel verginin ziyaa uğratıldığına dair yetkililerce ön tespiti yapılmış emareler bulunması halinde ihbarda bulunulmamış olması koşulu ile izaha davet edilebileceklerdir.

 

İzaha davet hangi konuları kapsamaktadır?

 

1- BA/BS formlarında yer alan bilgilerin çapraz kontrolleri,

2- Kredi kartı ile yapılan satışlar ile ilgili dönem KDV beyannamelerinin karşılaştırılması,

3- Gelir ve Kurumlar vergisi tevkifatı yapanların verdikleri muhtasar ve prim hizmet belgeleri ile aynı yıl yıllık beyannamelerinin karşılaştırılması,

4- Çeşitli kuruluşlardan elde edilen bilgilerle asgari ücret tarifelerinin karşılaştırılması ( Avukatlar ve 3568 sayılı kanun kapsamındaki meslek mensupları),

5- Yıllık beyannameler üzerinde yapılan indirimleri kanuni oranları aşan mükellefler,

6- Dağıttığı kar üzerinden tevkifat yapmadıkları tespit edilenler,

7- Geçmiş yıllar zararlarının mahsubu yönünden (kanunlarında yazılı şartlardan herhangi birini ihlal etmeleri koşulu ile),

8- İştirak kazançlarını ilgili hesaplarda göstermeyen mükellefler,

9- Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5/1-e maddesindeki istisnalar ile ilgili konular,

10- Örtülü sermaye üzerinden (ortaklara olan borçları öz sermayenin 3 katından fazla olması),

11- Ortaklardan alacaklar için hesaplanması gereken faizler yönünden,

12- Ortaklık haklarını veya hisselerini elden çıkardıkları halde beyanda bulunmayan Limited Şirket ortakları,

13- Gayrimenkul alım satım bedelinin eksik beyan edilmiş olabileceğine daire haklarında tespit bulunanlar,

14- Gayrimenkullere yönelik değer artış kazancı yönünden,

15- Gayrimenkul sermaye iradını beyan etmeyen ya da eksik/hatalı beyan eden mükellefler,

16- Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullananlar ( her bir belge için 50.000,00 TL yi aşmamak ve o yılda toplam mal ve hizmet alımlarının %5 ini aşmamak koşulları ile).

 

Ön tespit nedir?

 

Vergi kanunlarının verdiği yetki kapsamında inceleme yapmaya ve bilgi toplamaya yetkili kılınanlar tarafından elde edilen bilgi ve verilerin izah değerlendirme komisyonuna intikal ettirilmesi sonucu söz konusu komisyon tarafından vergini ziyaa uğramış olabileceği ve mükellefin izaha davet edilebileceği yönündeki tespittir.

 

İzah değerlendirme komisyonu nedir?

 

Gelir İdaresi Başkanlığı ve Vergi Denetim Kurulu Başkanlıkları bünyesinde oluşturulan komisyonlardır. Kendisine intikal ettirilen bilgi, bulgu ve verilerden yola çıkarak verginin ziyaa uğramış olabileceğine ilişkin ön tespiti yapar, izaha davet yazısını tebliğ eder, kendisine yapılacak izahatları değerlendirip sonuçlandırır.

 

İzahın değerlendirilmesi nasıl yapılır?

 

Mükellefin izaha davet yazısının tebliğinden itibaren 15 gün içinde yetkili komisyona yazılı veya sözlü izahta bulunması gerekir. Komisyon bu izahı 10 gün içinde değerlendirip sonuca bağlar. Yapılan izah yeterli bulunursa herhangi bir işlem yapılmaz. Yeterli bulunmazsa izah tarihinden itibaren 15 gün içinde verilmemiş beyannameler verilir, düzeltmeler yapılır. Geciken vergilerin gecikme zammı ile aynı orandaki izah zammı ile birlikte ödenmesi durumunda ziyaa uğratılan vergi tutarı üzerinden sadece % 20 oranında vergi ziyaı cezası kesilir.

 

İzaha davet ne gibi faydalar sağlamaktadır?

 

Vergi mükellefleri ile Maliye arasındaki uyuşmazlıkların önemli bir bölümü çözüme kavuşacaktır. Hem idarenin incelemeden kaynaklı yükü hafifleyecek aynı zamanda tahakkuk bile etmemiş vergilerin kısa zamanda tahsili sağlanacaktır. Ayrıca kesilecek cezaya tarhiyat sonrası uzlaşma talebinde de bulunulabilir. Mükellef haklılığını ispat ettiğinde de vergi incelemesinden kurtulacaktır. Vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetinin tespitine mükelleflerce de katkıda bulunulmuş olacaktır. Vergi davaları azalacağından mahkemelerin yükü de azalacaktır. İncelemeden kurtulan mükellefler daha ağır ceza-i müeyyidelerden kurtulacak, idare de zamanını daha etkin ve verimli alanlarda kullanabilecektir.

 

İzaha davet müessesesinin olumsuzlukları nelerdir?

 

İzaha davet edilen mükellef pişmanlık hükümlerinden faydalanamayacak. Tahakkuk edecek vergilerin izah zammı ile 15 gün içinde ödenmesi gerekiyor. Ödenmediği takdirde % 20 oranında kesilen ceza % 50 oranına ikmal ediliyor, izah zammı gecikme faizine dönüştürülüyor. Cezanın kesilmiş olması da inceleme yapılmasına ve gerekirse tarhiyatın ikmaline engel değil.

 

İnceleme elemanlarının bilgi ve belgeleri izah değerlendirme komisyonuna iletme zorunluluğu bulunmuyor. Bu da her mükellefin izaha davet müessesesinden faydalanmasını mümkün kılmıyor.

 

İzah kabul edilmediğinde, buna ilişkin bildirim idari bir işlem olacağından dava konusu yapılabilir. Bu husus yapılacak tarhiyatlar için sıkıntılı bir durumun ortaya çıkmasına neden olabilecektir. Bir yandan tarhiyat-tahakkuk-tahsilat işlemi devam ederken aynı anda mahkeme aşaması devam edebilecektir.

 

İzaha davet müessesesi, hem mükellefler hem de idare açısından barışçıl bir çözüm yolu olarak ortaya konulmuş bir müessesedir. Tebliğdeki eksiklik ve olumsuzlukların giderilmesi ile amacına ulaşacağı, her kesim açısından çok faydalı sonuçlar doğuracağı açıktır. Uygulamanın sonuçlarını yürürlük tarihinden itibaren görmeye başlayacağız. Bu müessesenin vergi sistemimize pozitif katkılar sağlamasını diliyorum.